Οι άνθρωποι που δεν έχουν μάθει να διανοητικοποιούν – να κοινωνικοποιούν, δηλαδή – την επιθετικότητά τους, είναι άνθρωποι που μεγαλώνουν σε περιβάλλοντα επίδειξης δύναμης, βίας, ή, αντίθετα, χαλαρότητας και αδιαφορίας. Ο Jacques Selosse στο άρθρο του “Βία (προέλευση, σενάρια, πρότυπα) και μη προσαρμογή” επισημαίνει πως η βία καλεί τη βία. Αναφέρει πως η κατάσταση προωρότητας του ανθρώπινου βρέφους (το γεγονός, δηλαδή, ότι μόνο του, δεν είναι γενετικά προορισμένο να επιζήσει) δημιουργεί τις συνθήκες της κοινωνικότητάς του – μέσω του δεσμού που αναπτύσσει με τους ανθρώπους που το φροντίζουν. Και παρατηρεί ότι στην ιστορία των βίαιων ανθρώπων διαπιστώνεται το δράμα του παιδιού που του έκαναν άσχημη υποδοχή, ίσως μάλιστα να μην το υποδέχθηκαν καν, στην αρχή της ζωής του. Τα σώματα των βίαιων εφήβων, γράφει, τα βλέπει κανείς πολύ συχνότερα από εκείνα των “ήσυχων” παιδιών, σημαδεμένα και τραυματισμένα, “…μοιάζουν σαν ένα περίβλημα σάρκας που δεν δέχθηκε χάδια, φιλιά, χαϊδολογήματα, δεν ενέπνευσε τρυφερότητα, δεν της φέρθηκαν με αγάπη, δεν την πόθησαν. Αυτά τα σώματα δεν αναγνωρίστηκαν ως αισθητηριακά περιβλήματα της αλληλεπίδρασης. Είναι γνωστό ότι επικοινωνούμε με τα αγαπημένα μας πρόσωπα μέσω του σαρκικού περιβλήματός μας. Το σώμα ως μέσο επικοινωνίας, με τις μελανιές του, με τα τραύματα που έχει στο ιστορικό του, έχοντας απορριφθεί, θυμίζει επίσης τον πόνο, την απομόνωση, την άρνηση, την απώλεια της ερωτικής και της συναισθηματικής αξίας του. Με άλλα λόγια, έχει το νόημα ότι μπορούμε να διαβάσουμε τη βία πάνω στο κορμί των βίαιων ανθρώπων.”

Η στάση του ανθρώπου απέναντι στη βία χαρακτηρίζεται από ισχυρή αμφιθυμία. Ναι, την καταδικάζουμε, την αποστρεφόμαστε (τη φοβόμαστε, άλλωστε και την ξορκίζουμε με την απέχθειά μας). Όμως η βία γοητεύει κιόλας, θέλγει – όπως αναφέρθηκε και παραπάνω. Η άσκηση βίας με στόχο την κυριαρχία προκαλεί και θαυμασμό. Ο Ken Rigby, αυθεντία στο θέμα του σχολικού εκφοβισμού, διαπιστώνει ότι, στην ανθρώπινη ιστορία, πράξεις εξαιρετικής βιαιότητας διαπράχθηκαν από ηγέτες που τους ονομάζουμε “μεγάλους”: Μέγας Αλέξανδρος, Φρειδερίκος ο Μέγας, Μεγάλος Πέτρος. Από τις πιο βίαιες αρχαίες κοινωνίες ήταν η Σπάρτη του 6ου αιώνα π.Χ., συνεχίζει – ωστόσο, ο όρος “Σπαρτιάτης” δεν έχει σήμερα θετικό απόηχο;

Καταλήγοντας, μία διερώτηση – αφορμή για προβληματισμό: από τη στιγμή που η έννοια της βίας δεν έχει αποκλειστικά αρνητικό περιεχόμενο – όπως αναφέρθηκε στο πρώτο μέρος αυτού του κειμένου – και η στάση των ανθρώπων απέναντί της είναι αμφιθυμική, μήπως ασυνείδητα κατασκευάζονται, τόσο από το σχολείο όσο και από την κοινωνία, οι ανδρικές ταυτότητες φύλου (η αντίληψη, δηλαδή, που έχουν οι άνδρες για το φύλο τους) ενσωματώνοντας τη βία ως συστατικό στοιχείο τους; Θεωρώντας τη, λαθεμένα, ως συνώνυμη της αρρενωπότητας (με όλες τις συνέπειες που μπορεί να έχει κάτι τέτοιο στο πλαίσιο πατριαρχικών κοινωνιών); Αξίζει να το σκεφτούμε.


Όπως δημοσιεύτηκε στην ηλεκτρονική έκδοση της Patris News, της ηλεκτρονικής σελίδας της εφημερίδας Πατρίς της Ηλείας:

https://www.patrisnews.com/peri-vias/