Έχοντας δώσει, στο προηγούμενο άρθρο,  τον ορισμό του εκφοβισμού με ανάλυση των επιμέρους στοιχείων του μπορούμε, πια, να προχωρήσουμε στην εξέταση των διαφορετικών ειδών εκφοβισμού.

Μορφές εκφοβισμού

Σωματικός:  χαστούκια, κλωτσιές, τρικλοποδιές, δαγκωματιές, τράβηγμα μαλλιών, τσιμπήματα, σπρωξίματα, φθορά ατομικής ιδιοκτησίας, προσβλητικά σημειώματα/σκίτσα, κ.λπ..

Λεκτικός: απειλές, ύβρεις, προσβολές, κοροϊδίες, εκβιασμός ...

Κοινωνικός αποκλεισμός: απομόνωση από την ομάδα, τις παρέες, τα παιχνίδια, τις κοινωνικές δραστηριότητες (όπως τα πάρτι), κ.τ.ό..

Έμμεσος ή "σχεσιακός

Cyberbullying: εκφοβισμός και παρενόχληση μέσω email, chat-rooms, άμεσων μηνυμάτων (instant messaging), μηνυμάτων και κλήσεων από κινητά τηλέφωνα, ιστοσελίδων, ανάρτησης βίντεο ή φωτογραφιών.

 

Σε σχέση με το τελευταίο είδος εκφοβισμού, χρήσιμη είναι μια εκτενέστερη αναφορά, αφού ορισμένες παράμετροι διαφοροποιούνται από τις υπόλοιπες μορφές. Στο cyberbullying, λοιπόν:

  • Η "ανισορροπία δύναμης" μπορεί να αφορά στην επάρκεια της γνώσης για τη χρήση της τεχνολογίας, αντί για τις πιο συνηθισμένες μορφές του "παραδοσιακού" εκφοβισμού.
  • Το κριτήριο της "επανάληψης" είναι δύσκολο να εφαρμοστεί εδώ: μία και μοναδική επιθετική πράξη μπορεί να οδηγήσει σε συνεχόμενη και εκτεταμένη ταπείνωση του "θύματος" (με τηδιάδοση υλικού στο διαδίκτυο – θυμηθείτε τα ολοένα και πιο συχνά περιστατικά δημοσίευσης ιδιωτικών ερωτικών βίντεο στο Youtube για παράδειγμα, ή επειδή "τα γραπτά μένουν").
  • Οι "ηλεκτρονικοί δράστες" μπορεί να παραμένουν ανώνυμοι, με αποτέλεσμα οι μαθητές/μαθήτριες να μη μπορούν να τους αναγνωρίσουν.
  • Η ανωνυμία και η απουσία άμεσης ανατροφοδότησης σχετικά με τις επιπτώσεις της συμπεριφοράς τους έχει τεράστιες συνέπειες: απελευθερώνει τους δράστες από τους κοινωνικούς περιορισμούς και τους κανόνες της πρόσωπο-με-πρόσωπο επικοινωνίας, τους οδηγεί στο να αποστασιοποιούνται από τις πράξεις τους, τους ενθαρρύνει να γίνονται ανταγωνιστικοί, ενώ μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης ενσυναίσθησης και τους κάνει αμετανόητους.
  • Στον κυβερνοχώρο απουσιάζει, γενικά, η εποπτεία. Οι δραστηριότητες των μαθητών/μαθητριών είναι δύσκολο να ελέγχονται.
  • Ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός μπορεί να συμβεί ακόμα και όταν τα παιδιά/οι έφηβοι δεν είναι στο σχολείο. Οι δράστες καταφέρνουν να προσεγγίζουν τα "θύματά" τους όλο το 24ωρο, ενώ τα τελευταία δε μπορούν να βρουν καταφύγιο πουθενά.
  • Τα περιστατικά εκφοβισμού μπορούν να γνωστοποιηθούν πολύ γρήγορα σε ένα ευρύτατο κοινό και αυτό τα κάνει ακόμη πιο επιβλαβή για τα άτομα που υφίστανται τον εκφοβισμό.

 (Επισημαίνεται πως η ζωή στον κυβερνοχώρο δεν είναι ξεκομμένη από την "πραγματική" ζωή. Έτσι, ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός μπορεί να ασκείται από τους "θύτες" συμπληρωματικά στον εκφοβισμό που κάνουν στον χώρο του σχολείου, ή να είναι η εκδίκηση του "θύματος" για τον εκφοβισμό που δέχεται - μπορεί, ακόμη, να ξεκινάει από το διαδίκτυο και να συνεχίζεται στο σχολείο.)

 

Ως προς τις προαναφερθείσες μορφές εκφοβισμού, τα αγόρια φαίνεται να προτιμούν τις σωματικές μορφές, τα δε κορίτσια επιδίδονται περισσότερο σε έμμεσες, σχεσιακές μορφές εκφοβισμού και στον κοινωνικό αποκλεισμό.

Σημείωση: Η αναγνώριση του σχολικού εκφοβισμού δεν είναι απλή υπόθεση, όταν τα άτομα δεν έχουν εξοικειωθεί να τον διακρίνουν. Για τον λόγο αυτό πολλές φορές περνάει απαρατήρητος. Τι θα λέγατε, για παράδειγμα, αν ένας καλός μαθητής συστηματικά στα διαλείμματα έκανε αλλεπάλληλες ερωτήσεις γενικών γνώσεων σε έναν πιο αδύναμό του συμμαθητή, φέρνοντάς τον σε πολύ δύσκολη θέση; Εκφοβισμός; Ή όχι;

 

Συνεχίζεται.